Kerosinetekort in de zomer? Dit zijn de huidige voorspellingen

Waarom dreigt er nu een kerosinetekort?

Voor iedereen die onder een steen heeft geleefd de afgelopen maanden: sinds de oorlog in Iran en de blokkade van de Straat van Hormuz ontbreken belangrijke olie- en kerosineleveringen uit de Golfregio. Voor Europa is dit bijzonder lastig, omdat een groot deel van de geïmporteerde vliegtuigbrandstof normaal gesproken uit het Midden-Oosten komt.

In de afgelopen weken wordt er dus al wild gespeculeerd over wanneer een kerosintekort zal optreden en tot hoever de consequenties zullen gaan. Verschillende vliegmaatschappijen annuleren vluchten, routes dochtermaatschappijen of gaan zelfs al ten onder.

Wordt kerosine nu echt schaars?

Op dit moment luidt het nuchtere antwoord: er is nog geen acuut kerosinetekort, maar de situatie blijft fragiel. Ryanair-topman Michael O’Leary zei onlangs dat het risico op een kerosinetekort in Europa is afgenomen; volgens olieconcerns is de bevoorrading tot begin/medio juni veiliggesteld. Maar daarna, begint dreigt de twijfel pas echt.

Tegelijkertijd waarschuwen branchevertegenwoordigers en experts voor een moeilijke zomer. Het cruciale punt is niet alleen of er überhaupt kerosine is, maar wáár het beschikbaar is, tegen welke prijs en of het op tijd bij de luchthavens aankomt. Juist in de zomer stijgt de vraag aanzienlijk en wanneer toeleveringsketens al gespannen zijn, kunnen regionale tekorten sneller voelbaar worden.

Dat dit niet slechts een theoretisch risico is, bleek al begin april in Italië: op verschillende luchthavens (waaronder Milaan-Linate, Bologna, Venetië, Treviso, Reggio Calabria en Pescara) werd kerosine tijdelijk gerantsoeneerd; in Brindisi was volgens NOTAM/mediaberichten tijdelijk zelfs helemaal geen reguliere tankbeurt mogelijk.

Wat zal er gebeuren bij een kerosinetekort?

Een plotselinge, volledige vliegstop is onwaarschijnlijk. Realistischer is een stapsgewijs uitgedunde vluchtdienstregeling. Luchtvaartmaatschappijen zouden waarschijnlijk eerst verbindingen schrappen die het makkelijkst te vervangen zijn, zoals korte binnenlandse routes met een goed alternatief per spoor dan om belangrijke langeafstandsvluchten of systeemrelevante vrachtvluchten.

Daarna zouden meervoudige verbindingen verminderd kunnen worden: dus niet noodzakelijkerwijs de enige verbinding naar een bestemming, maar eerder de derde of vierde vlucht per dag. Voor reizigers zou dit betekenen: minder keuze, vollere vliegtuigen en zeer waarschijnlijk hogere prijzen.

Welke routes en luchthavens lopen het meeste risico?

Volgens de logica van de toeleveringsketens zijn vooral deze sectoren kwetsbaar:

• Luchthavens met een regionaal gespannen bevoorrading.

• Korteafstandsvluchten met een trein-alternatief: Wanneer maatschappijen moeten besparen of prioriteren, zijn korte routes vaak de eerste kandidaten. Ze verbruiken relatief veel brandstof omdat de start en de klimvlucht bijzonder energie-intensief zijn. Bovendien zijn ze makkelijker te vervangen door treinverbindingen, zeker wanneer het gaat om binnenlandsevluchten.

• Langeafstandsvluchten naar Azië en delen van Afrika: Hier wordt het ingewikkelder: op lange trajecten kan een vliegtuig niet simpelweg genoeg kerosine meenemen voor zowel de heen- als de terugvlucht. Als er op de bestemming niet gegarandeerd kan worden getankt, komen dergelijke verbindingen onder druk te staan. In de sector gelden daarom vooral specifieke Azië-routes als gevoelig (omdat de kerosinevoorziening op bepaalde Aziatische luchthavens sterker onder druk staat). KLM plant volgens berichten al annuleringen op Azië-routes als de bevoorrading ter plaatse niet gegarandeerd kan worden.

• Veelgebruikte vakantieroutes: Ook klassieke vakantieverbindingen zouden eerder ingekort kunnen worden, vooral als ze meerdere keren per week of dagelijks worden aangeboden. De reden: ze zijn vaak minder systeemrelevant dan zakelijke, hub- of vrachtverbindingen en kunnen op drukke routes makkelijker worden verminderd zonder een bestemming volledig uit het vluchtschema te schrappen.

Hoe bereiden luchtvaartmaatschappijen zich voor?

De maatschappijen zetten in op verschillende middelen. Lufthansa verwijst naar een afdekking (hedging) van ongeveer 80 procent van de kerosinebehoefte voor 2026 tegen prijzen van vóór de crisis en werkt naar eigen zeggen aan maatregelen voor de fysieke bevoorrading en prijszekerheid. Ryanair toont zich aanzienlijk meer ontspannen en verwijst naar toezeggingen van grote olieconcerns en leveringen uit andere regio's. Wizz Air benadrukt voor het zomerkwartaal grotendeels gedekt te zijn; Condor ziet de bevoorrading momenteel eveneens als stabiel.

Een ander middel is het zogenaamde tankering: vliegtuigen nemen extra brandstof mee op plekken waar het beschikbaar of goedkoper is, om op de bestemming minder of helemaal niet te hoeven tanken. Dit helpt bij specifieke tekorten, maar is geen perfecte oplossing, omdat meer gewicht ook meer verbruik betekent.

Wat betekent dit voor jouw zomervakantie?

Paniek is momenteel niet nodig: er is nog geen wijdverbreid kerosinetekort op de grote Europese luchthavens. Mochten maatschappijen hun zomerdienstregeling moeten uitdunnen vanwege brandstofproblemen, dan zullen veel annuleringen waarschijnlijk met enige vooraankondiging gebeuren: alleen al omdat volgens het EU-recht bij annuleringen minstens 14 dagen voor vertrek meestal geen extra compensatie verschuldigd is. Recht op terugbetaling of vervangend vervoer blijft echter altijd bestaan.

Je bent beter beschermd met een pakketreis: als de vlucht uitvalt, is niet de luchtvaartmaatschappij je aanspreekpunt, maar de reisorganisator. Die moet in principe zorgen voor vervangend vervoer onder vergelijkbare omstandigheden, zonder extra kosten voor jou. Bij individueel geboekte reizen moet je daarentegen vaak zelf de strijd aangaan met de maatschappij, het hotel, de autoverhuurder en eventuele extra kosten opvangen.

Belangrijk bij vluchtannuleringen

Bij een annulering heb je in principe de keuze tussen terugbetaling van de ticketprijs, vervangend vervoer op het eerstvolgende tijdstip of omboeking naar een latere datum. Als je moet wachten op vervangend vervoer, komen daar afhankelijk van de situatie ook verzorgingsdiensten zoals maaltijden of accommodatie bij.

Een extra schadevergoeding van 250 tot 600 euro kan mogelijk zijn bij kortstondige annuleringen binnen 14 dagen, maar juist bij het thema kerosinetekort is nog niet definitief duidelijk hoe rechtbanken dit zouden beoordelen. Bij een aantoonbaar, onvermijdbaar fysiek brandstofgebrek zou de maatschappij zich kunnen beroepen op buitengewone omstandigheden; als de vlucht daarentegen vooral vanwege hoge kosten of slechte planning wordt geschrapt, kan een schadevergoeding eerder aan de orde zijn.

Een praktische tip: Boek in de zomer liefst geen aansluitende reizen met een te krappe overstaptijd, sla contactgegevens van de maatschappij en organisator op, documenteer elke vluchtwijziging en accepteer vouchers alleen als je ze echt wilt. Bij een annulering moet je eerst aandringen op vervangend vervoer en pas zelf opnieuw boeken als de maatschappij of organisator geen acceptabele oplossing biedt.

Lang verhaal kort

De grote kerosinecrisis is er nog niet, maar de waarschuwingslampen branden. Tot begin/medio juni lijkt de bevoorrading volgens verschillende inschattingen stabieler dan enkele weken geleden. Daarna hangt veel af van de vraag of vervangende leveringen op tijd aankomen en of de zomervraag de dunnere buffers overbelast.

Voor reizigers betekent dit: geen reden tot paniek, maar een thema om serieus te nemen. Als het krap wordt, zullen waarschijnlijk eerst specifieke korte routes, meervoudige frequenties en gevoelige langeafstandsvluchten worden getroffen; niet al het vliegverkeer tegelijk.

Veelgestelde vragen over het kerosinetekort (mei 2026)

1. Is er momenteel een tekort aan vliegtuigbrandstof in Europa?

Niet acuut. De brandstofvoorraden op de grote Europese luchthavens zijn volgens olieconcerns en luchtvaartmaatschappijen veiliggesteld tot begin of medio juni. Voor de periode daarna is de situatie echter fragiel door de oorlog in Iran en logistieke uitdagingen in landen als Duitsland.

2. Welke vluchten lopen het meeste risico om geschrapt te worden?

Als de brandstof schaars wordt, zullen maatschappijen waarschijnlijk eerst snijden in:

• Korte routes waar een goed trein-alternatief voor bestaat.

• Meervoudige dagelijkse vluchten (bijv. de vierde vlucht op een dag naar dezelfde stad).

• Specifieke langeafstandsvluchten naar Azië, omdat daar de bevoorrading op de bestemming soms onzeker is.

3. Heb ik recht op schadevergoeding als mijn vlucht door brandstoftekort vervalt?

Dat is een juridisch grijs gebied:

• Geen vergoeding: Als er sprake is van een "onvermijdbaar fysiek brandstofgebrek" op een luchthaven, kan een maatschappij zich beroepen op overmacht (buitengewone omstandigheden).

• Wel vergoeding: Als de vlucht wordt geschrapt omdat de brandstof te duur is of door slechte planning van de maatschappij, heb je doorgaans wel recht op de extra vergoeding (€250 - €600).

Let op: Je hebt altijd recht op terugbetaling van je ticket of vervangend vervoer, ongeacht de reden van annulering.

4. Wat is het voordeel van een pakketreis in deze situatie?

Bij een pakketreis (vlucht + hotel) is de reisorganisator verantwoordelijk voor je hele reis. Als je vlucht uitvalt, moeten zij kosteloos een gelijkwaardig alternatief voor je regelen. Bij een los geboekte vlucht moet je dit vaak zelf uitzoeken met de luchtvaartmaatschappij, wat tijdens een crisis lastiger kan zijn.

5. Wat is 'tankering' en hoe helpt dit?

'Tankering' betekent dat een vliegtuig op een luchthaven waar brandstof volop beschikbaar (of goedkoop) is, extra veel tankt. Hierdoor hoeft het op de volgende bestemming minder of helemaal niet te tanken. Dit helpt lokale tekorten te overbruggen, maar zorgt door het extra gewicht wel voor een hoger brandstofverbruik.

6. Moet ik mijn vakantieplannen nu wijzigen?

Er is geen reden tot paniek. De meeste vluchten gaan gewoon volgens schema. Het is echter slim om:

• Directe vluchten te boeken in plaats van krappe overstappen.

• Je e-mail en de app van de luchtvaartmaatschappij goed in de gaten te houden.

• Pas zelf actie te ondernemen (zoals zelf een nieuw ticket boeken) nadat je de maatschappij de kans hebt gegeven een oplossing te bieden.